Duitstalig België

Het permanente burgerparlement in Oost-België is uniek: burgers initiëren zélf de vraagstukken. Dit leidde tot:

• Zorg: Betere arbeidsvoorwaarden, 12% loonsverhoging en een verplichte familieraad in rusthuizen.
• Jongeren: Beurzen voor zorgstudenten en financiering voor jonge huiskopers.
• Onderwijs: Versterkte lerarenopleiding en gratis digitale infrastructuur.
• Wonen: Vergunningsplicht voor vakantieverhuur tegen leegstand.

Impact: Beleid vanuit de leefwereld van burgers.

Helmond

100 gelote burgers dachten tijdens vijf sessies na over de veiligheid in Helmond vergroot kon worden.

• Vuurwerk: De gemeente zorgt voor verhoogde handhavingscapaciteit en snelle respons op meldingen over vuurwerk
• Jaarlijkse wijkgerichte inloopavonden: De gemeente organiseert jaarlijks per wijk een inloopmoment rond buurtpreventie om signalen op te halen en bewoners te informeren.
• Versterking jongerenwerk: De gemeente werft extra jongerenwerkers met relevante ervaringskennis om vroegtijdig problemen te detecteren en jongeren te ondersteunen.
• Aanpak van onveilige locaties: De gemeente verbetert verlichting op overlast- en risicolocaties om het gevoel van onveiligheid te verminderen.

Impact: 22 adviezen werden door het beleid overgenomen op 9 november 2025.

Haarlem (NL)

100 gelote burgers dachten tijdens vijf sessies hoe Haarlem in 2030 minder CO2 kan uitstoten.

• Openbaar Vervoer: De gemeente maakt het OV goedkoper om het gebruik van de auto te verminderen.
• P+R terreinen: Investeren in Park & Ride als efficiënte toegang tot de binnenstad.
• Maximumsnelheid verlagen: Beperkingen tot 30 km/u waar mogelijk om veiligheid en luchtkwaliteit te verbeteren.

Impact: Het college werkte 23 adviezen uit tot concrete voorstellen, die in de gemeenteraad zijn besproken.

Amsterdam (NL)

150 gelote burgers dachten tijdens zes sessie na hoe de stad de schoonmaking best aanpakt. Ze gaven hiertoe 15 adviezen

• Extra veegwagens: Tijdens de afvalinzameling wordt extra ingezet op het opruimen van afval dat op straat valt, met opvang in mobiele containers..
• Betrekken van winkeliers en ondernemers: Winkeliers worden medeverantwoordelijk voor de netheid van hun omgeving en dragen bij door meldingen te plaatsen over volle prullenbakken.
• Zero fresh food packaging beleid: Vers voedsel mag alleen verpakt worden als dit ecologisch voordeel oplevert; onvermijdelijke verpakkingen moeten voldoen aan strikte milieurichtlijnen.
• Zwerfafval in water aanpakken: Meer vuilnisbakken en bruikbare visnetten om afval tijdens het zomerseizoen uit water te halen en te voorkomen dat het in de zee terechtkomt.

Sluis (NL)

200 burgers kwamen bij elkaar om voorstellen te doen over de duurzaamheid van Sluis.

• Vervoer: De gemeente Sluis verzoekt de provincie Zeeland om de veerdienst Vlissingen – Breskens te continueren en gratis te maken voor werknemers en studenten in de gemeente Sluis.
• Ecologie: De gemeente versterkt biodiversiteit door ecologisch groenbeheer en door herinrichting van kernen en bedrijventerreinen met oog op klimaatadaptatie en natuurwinst (opname in omgevingsvisie/-plan).
• Duurzaamheidstoeslag: Inkomsten uit toerisme worden verhoogd met een duurzaamheidstoeslag; de opbrengsten worden, in overleg met stads- en dorpsraden, geïnvesteerd in lokale verduurzaming en leefbaarheid.

Impact: Deelnemers aan het Burgerberaad richten een Monitor/Klankbordgroep op die toeziet op de uitvoering van het Burgerakkoord.

Provincie Drenthe (NL)

Een burgerpanel dacht na hoe de woningbouw in Drenthe versterkt kon worden.

• Versnellingstafels: Onafhankelijke voorzitter begeleidt ontwikkelaars, gemeenten en andere betrokkenen bij projectbesprekingen om knelpunten sneller op te lossen.
• Bestaande woningen: Wetgeving versoepeld voor woningsplitsing en andere transformaties, waardoor leegstaande of onderbenutte woningen sneller beschikbaar komen.
• Financiële steun: Subsidies voor innovatieve woonconcepten zoals kangoeroewonen stimuleren diversiteit en extra woningaanbod.

Impact: De adviezen van het panel werden opgenomen in de Woonagenda van de provincie.

Namen

Een zestigtal gelote burgers kwamen samen om na te denken hoe de broeikasgassen tegen 2030 met 55% verminderd kunnen worden.

• Premies: De energiepremies voor renovatie en isolatie werden versterkt om gezinnen sneller richting een lager energieverbruik te helpen.
• Renovatieplicht: Woningen moeten minstens label F hebben in 2025, label E in 2028, label D in 2031…
• Verbod: Verbod op de installatie van toestellen voor verwarming en sanitair warm water op stookolie en steenkool vanaf 1 maart 2025.

Impact: Deelnemers aan het Burgerberaad richten een Monitor/Klankbordgroep op die toeziet op de uitvoering van het Burgerakkoord.

Leiden (NL)

120 gelote inwonders denken na hoe Leiden de ingrijpende stap kan zetten naar schonere energie.

• Ondersteuning voor studenten: De gemeente biedt eenvoudige en toegankelijke energiebesparende oplossingen aan studenten, zoals tochtstrips, radiatorfolie, ledlampen en kozijnfolie, inclusief duidelijke handleidinge.
• Ondersteuning voor kwetsbare groepen: Via voedselbanken verstrekt de gemeente pakketten met energiebesparende materialen. Energie-fixers worden ingezet bij inwoners die deze hulpmiddelen niet zelf kunnen installeren.
• Benutting van grote daken voor zonne-energie: De gemeente brengt geschikte grote daken systematisch in kaart, benadert de eigenaars en werkt met hen samen om deze daken te voorzien van zonnepanelen.

Impact: Het beleid ontving de adviezen van het Burgerberaad.

Houten (NL)

Een hondertal gelote burgers kwamen drie zaterdagen samen om adviezen op te stellen over de energietransitie.

• Zonnepanelen: Dubbelgebruik van landbouwgrond door zonnepanelen boven fruitgewassen te plaatsen.
• Publieke buurtbatterijen: Lokale opslag van energie via publieke buurtbatterijen om pieken in vraag en aanbod op te vangen.
• Lichtvervuiling: Gericht dimmen of uitschakelen van straatverlichting om energie te besparen en leefomgeving te verbeteren.
• Communicatie & regelgeving: Zet gerichte campagnes op rond energieneutraliteit en versimpel regelgeving hierrond.

Impact: Alle 10 voorstellen van het burgerberaad werden overgenomen.

Zeist (NL)

Een burgerpanel hielp 40 voorstellen goed te keuren voor een sluitende begroting:

• Bestuur: Optimalisering digitale diensten en inkrimping ambtelijke organisatie.
• Burgerkracht: Pilot voor groenbeheer door bewoners zelf.
• Duurzaam: Minder maaien, efficiënter afvalbeheer en slimme LED-verlichting.
• Verantwoordelijkheid: Minder preventief toezicht; meer focus op eigen verantwoordelijkheid.

Impact: Besparingen kregen draagvlak omdat burgers deel van de oplossing waren.

Brussel

De eerste cyclus rond 'Wonen' toont impact op het regeringsbeleid:

• Ruimte: Inventarisatie leegstand voor wijkfuncties en steun voor samenhuizen.
• Duurzaam: Lagere huur bij slecht EPB en herfinanciering renovatieleningen.
• Groen: Vergroeningsplannen bij vergunningen en stadslandbouw.
• Inclusief: Loket voor energie-info en steun voor lokale bouwmaterialen.

Impact: Burgers helpen de stad richting te geven.

Enschede (NL)

Enschede hield medio 2017 een Burgerpanel over vuurwerk.

• Vuurwerkvrije zones: Ontwikkel verplichte en vrijwillige vuurwerkvrije zones.
• Voorlichting: Maak stadsbrede voorlichtingscampagne & campagnes op scholen.

Oud-Heverlee

38 burgers kwamen tot 44 gedragen aanbevelingen voor deze iconische plek:

• Mobiliteit: Veilige fietsverbindingen en toegankelijkheid.
• Patrimonium: Restauratie boven nieuwbouw.
• Sport: Geen megalomane hal, maar faciliteiten passend in de natuur.
• Recreatie: Horeca gericht op lokale bezoekers, geen massatoerisme.

Impact: De gemeente nam het masterplan grotendeels over.

Heerenveen (NL)

Een burgerpanel kwam samen om na te denken over de toekomst van het Heerenveense centrum

• Wonen: 35 woonstudio’s en 2 stadswoningen worden gerealiseerd.
• Parkeren: Bestaande bovengrondse parking wordt ondergronds gemaakt, om meer plaats voor groen te voorzien.
• Winkelgebied: Vernieuwde inrichting en aantrekkelijke uitstraling.

Impact: In 2024 kreeg Heerenveen 1,75 miljoen Rijkssubsidie voor de uitkomsten van het burgerpanel

Mechelen

50 deelnemers buigen zich over de herintegratie en kwaliteitsverbetering van de rivier de Binnendijle voor mens, plant en dier.

• Ontmoetingsplek: De straat Dijle krijgt een waterpodium, kajakzone en extra groen.
• Kunst: Drie kunstwerken geven de rivierzone meer identiteit.
• Ecologische aanpak: Integrale aanpak voor o.a. ijsvogel en muurhagedis.

Impact: Burgers kwamen tot 15 voorstellen waarmee de stadsdiensten nu aan het werk gaan.

Utrecht

De politiek raakte er niet uit, tot een burgerpanel de knoop doorhakte.

• Doorbraak: Het panel stemde voor een lokaal vuurwerkverbod; de raad nam dit over.
• Signaal: Dit zette een krachtig signaal af voor landelijk beleid.

Impact: Een burgerpanel forceerde een doorbraak in een vastgelopen dossier.