Verkiezingen
Verkiezingen vormen de basis van onze representatieve democratie en zijn een laagdrempelige manier om de voorkeuren van de bevolking te peilen. Elke vijf jaar zijn er Europese, Federale en Vlaamse verkiezingen, elke zes jaar Provinciale en Gemeentelijke verkiezingen.
De Europese verkiezingen
De volgende Europese verkiezingen zijn in 2029.
Waarvoor stem je in de Europese verkiezingen?
Invulling van de 22 Belgische zetels in het Europese parlement dat wetten goedkeurt die in de hele EU gelden. Het parlement beslist mee over belangrijke onderwerpen zoals klimaat, economie, migratie en consumentenrechten.
Wie mag stemmen tijdens de Europese verkiezingen?
Alle Belgen vanaf 16 jaar moeten stemmen voor het Europees Parlement. Die uitbreiding naar minderjarigen is van kracht sinds de verkiezingen van 2024. Stemmen is nog steeds verplicht bij de Europese verkiezingen.
Ook Europese burgers (vanaf 16 jaar) die in België verblijven kunnen hier deelnemen. Zij moeten zich wel tijdig registreren om in ons land te mogen stemmen voor het Europees Parlement. Voor hen is stemmen verplicht zodra ze geregistreerd zijn.
Federale verkiezingen
De volgende Federale verkiezingen zijn in 2029.
Waarvoor stem je in de Federale verkiezingen?
Je kiest volksvertegenwoordigers voor de Kamer van Volksvertegenwoordigers (150 zetels), zij vormen de wetgevende macht, keuren de wetten en begrotingen goed en controleren de federale regering.
Aan de hand van deze zetelverdeling wordt een coalitie samengesteld van partijen die samen een meerderheid vormen (76 zetels) en het regeringsbeleid zullen uitstippelen en uitvoeren gedurende de komende legislatuur.
Wie mag stemmen tijdens de Federale verkiezingen?
Alle Belgische burgers vanaf 18 jaar moeten stemmen voor de Kamer van Volksvertegenwoordigers. Stemmen is nog steeds verplicht bij de federale verkiezingen.
Gemeenteraadsverkiezingen
De volgende Gemeenteraadsverkiezingen zijn in 2030.
Waarvoor stem je in de gemeenteraadsverkiezingen?
Je kiest leden van de gemeenteraad, de ‘volksvertegenwoordiging’ in jouw gemeente. Op basis van de zetelverdeling wordt een meerderheidscoalitie gevormd, die het college van burgemeester en schepenen samenstelt. De stemmenkampioen van de sterkste lijst uit die coalitie wordt burgemeester.
Wie mag stemmen tijdens de gemeenteraadsverkiezingen?
Bij gemeenteraadsverkiezingen hebben verschillende groepen stemrecht.
Alle Belgen vanaf 18 jaar, ingeschreven in een Belgische gemeente, kunnen daar stemmen voor de plaatselijke gemeenteraad. Stemmen is sinds 2024 wel niet langer verplicht bij deze lokale verkiezingen.
Ook niet-Belgen, zowel vanuit of van buiten de E.U., kunnen hier deelnemen aan deze lokale verkiezingen. Zij moeten aan een aantal voorwaarden voldoen en zich voor 1 augustus 2030 laten inschrijven op de kiezerslijst.
Provincie verkiezingen
De volgende Provinciale verkiezingen zijn in 2030.
Waarvoor stem je tijdens de provinciale verkiezingen?
Je kiest vertegenwoordigers voor de provincieraad, het ‘parlement’ van jouw provincie. De zetelverdeling in de provincieraad bepaalt welke partijen samen een meerderheid vormen en wie deel uitmaakt van de bestendige deputatie, het uitvoerend orgaan van de provincie. Weetje: de provinciegouverneur wordt niet verkozen, want die wordt als een ‘soort ambtenaar’ rechtstreeks benoemd door de Vlaamse overheid.
Wie mag stemmen in provinciale verkiezingen?
Alle Belgen vanaf 18 jaar, ingeschreven in een Belgische gemeente van die provincie, kunnen daar stemmen voor de plaatselijke provincieraad. Stemmen is sinds 2024 wel niet langer verplicht bij deze provinciale verkiezingen. Ter info: niet-Belgen kunnen hieraan niet deelnemen.
Ik ben niet thuis tijdens de verkiezingen? Hoe geef ik een volmacht?
Wie niet aanwezig kan zijn op de verkiezingsdag (door ziekte, werk, verblijf in het buitenland of andere geldige redenen) kan een volmacht geven aan een andere kiezer. Die persoon stemt dan in naam van de volmachtgever. Een volmacht geven moet correct worden aangevraagd en ondertekend, vaak met een bewijs van afwezigheid.
Lees meer over participatie
Bij volksraadplegingen worden burgers rechtstreeks bevraagd over een bepaalde kwestie van het beleid. Deze kunnen zowel door inwoners als door het beleid zelf worden georganiseerd.
Een burgerinitiatief is een actie van gewone burgers die zich organiseren en samen werken om iets te veranderen in hun buurt, straat, wijk, dorp of stad
De Wakkere Burger ondersteunt lokale besturen met deskundig advies, praktische begeleiding en inspirerende presentaties over participatie. Van eenmalige infosessies tot meer uitgebreide trajecten zoals deliberatieve burgerpanels.
