Terugblik 2025
Vijf participatietrends in Vlaamse steden en gemeenten
Vanuit onze trajecten, vormingen en advieswerk in 2025 zien we vijf duidelijke bewegingen in burgerparticipatie, adviesraden en burgerinitiatieven. Klik op een trend voor een korte toelichting.
1
Trend 1
Adviesraden blijven, maar worden dynamischer
Adviesraden blijven een hoeksteen van lokale burgerparticipatie, met een nieuw gezicht.
- Meer en meer adviesraden streven naar een breder bereik via open AV’s, thema-vergaderingen...
- We beantwoorden dagelijks vragen van besturen en raden, geven presentaties en denken mee over hervormingen.
- Bekijk onze webinar over toekomstgerichte adviesraden: herbekijk de webinar .
- De AdviesGPS bundelt onze inzichten in één praktische gids: bestel de AdviesGPS .
2
Trend 2
Digitale inspraak is vanzelfsprekend geworden
Online bevragingen en inspraakplatformen zijn nu een vast onderdeel van participatietrajecten.
- Lokale besturen gebruiken steeds vaker digitale tools om burgers snel en laagdrempelig te bevragen.
- Digitale inspraak wordt gecombineerd met fysieke gesprekken, wijkbezoeken en gerichte dialoogmomenten.
- Een blijvende uitdaging: ook inwoners bereiken die minder digitaal vaardig zijn.
3
Trend 3
Deliberatieve burgerpanels groeien uit tot volwaardige methode
Burgerpanels op basis van loting winnen aan geloofwaardigheid én aan interesse bij besturen.
- In 2025 verdiepten we onze expertise via interviews, praktijkverhalen en infodagen over burgerpanels.
- Een deel van die kennis verwerkten we in ons dossier: lees het dossier over deliberatieve burgerpanels .
- Ons aanbod rond burgerpanels vind je op dewakkereburger.be/aanbod en zal in 2026 verder groeien.
- We hebben nu al een aantal fijne panelprojecten in de pijplijn voor de volgende jaren.
4
Trend 4
Hybride trajecten: alles loopt meer door elkaar
Participatie wordt steeds vaker een mix van verschillende vormen in plaats van één vast format.
- Besturen combineren adviesraden, wijkraden, digitale bevragingen en elementen uit burgerpanels.
- In Destelbergen werkten we met loting voor een adviespanel om ook nieuwe stemmen mee aan tafel te krijgen.
- Die hybride aanpak maakt participatie flexibeler en beter afgestemd op het lokale vraagstuk.
5
Trend 5
Meer ruimte voor bottom-up en burgerinitiatieven
Lokale besturen geven meer ruimte aan initiatief van onderuit.
- Steeds meer engagement ontstaat buiten formele structuren zoals adviesraden of panels.
- Besturen zoeken naar manieren om die burgerinitiatieven te ondersteunen in plaats van ze te sturen.
- Wij helpen om die bottom-up energie te verbinden met het beleid, zonder ze dicht te regelen.
