Zet politici op hun (juiste) plek!
Kan participatie met burgers en politici samen rond de tafel een meerwaarde bieden? Daarvan bestaan alleszins goede voorbeelden van deliberatief klimaatbeleid. Zo moderniseerde een gemengde ‘Convention on the Constitution’ in 2014 de Ierse Grondwet.
Dichter bij huis organiseert ook het Brussels Parlement overleg tussen gelote inwoners en verkozenen. Maar blijkbaar niet tot ieders tevredenheid. Een deelnemer aan een recente overlegcommissie over openbare netheid schreef een vlammend opiniestuk op het nieuwsplatform BRUZZ. Hij klaagde de “surrealistische schertsvertoning” aan waarbij de burgervoorstellen “zonder veel uitleg werden aangepast of verzwakt door de politici”.
Voor De Wakkere Burger is het basisbeginsel duidelijk: bij participatie moeten burgers zich zo onafhankelijk mogelijk kunnen uitspreken. Beleidsmakers hebben dus best amper of geen influence op de inhoud en uitkomst van het debat. Zij hebben voldoende inspraakkansen in de gemeenteraad of het parlement. Daarom bestaat er bijvoorbeeld ook een verbod op verkozen politici als stemgerechtigd lid van gemeentelijke adviesraden.
Hoe garanderen we een gelijk speelveld?
Maar waarop moeten we dan zeker letten wanneer we ‘het beleid’ toch een plek geven in zo’n overleg? Hoe geven we de burger voldoende greep op het resultaat?
Dan zouden we zeker het risico moeten opvangen dat de aanwezige politici, als meer ervaren debaters, het overleg gaan domineren of onderlinge partijpolitieke spelletjes gaan spelen. Anders ontstaat al snel een ongelijk speelveld waarbij burgers zich geïntimideerd voelen, zich niet meer vrij durven uitspreken… en finaal afhaken.
Daarom zorgen we best voor:
Cruciale randvoorwaarden voor gemengd overleg:
- Ervaren en kordate gespreksleiders: Zij ‘beschermen’ de burgers tegenover de ervaren en mondige politici.
- Een beperkte rol voor politici vanaf de start: Ze kunnen een ‘luisterend oor’ zijn, verduidelijking vragen aan de burgers of beleidsinformatie toelichten. Maar we laten alleen de burgers (geheim) stemmen over de prioriteiten en de ideale voorstellen.
- Onafhankelijke redactie: De burgers zelf of een betrouwbare, onafhankelijke instantie houdt de pen vast bij het formuleren van de finale adviezen en voorstellen. Zo wordt een gelijk speelveld gegarandeerd voor de burgerparticipanten.
Wij denken graag met je mee over deze voorwaarden en waken erover dat de onafhankelijkheid strikt bewaard blijft.
Wanneer het beleid deze burgervoorstellen achteraf ook echt ernstig neemt, de burgers informeert over de realisatie daarvan of duidelijk motiveert waarom bepaalde ideeën niet worden gevolgd, dan zullen veel burgerfrustraties worden vermeden.
Anders is de kans groot dat, zoals de auteur van het opiniestuk het omschreef, het aanvankelijk enthousiasme omslaat naar “een licht opstandig je-m’en-foutisme, kwaadheid, en uiteindelijk de stille vaststelling dat je gehoord wilde worden maar niet altijd serieus wordt genomen”. Wat ook volgens ons niet de bedoeling kan zijn.
